Tips voor Tuinmaters

TIPS VOOR HET TUINIEREN

TEELTWISSELPLAN

Maak voor je gaat tuinieren / zaaien / planten een teeltwisselplan. Dit is belangrijk omdat  het beter is en soms zelfs verplicht dat groenten en bijv. aardappelen niet ieder jaar op  het zelfde deel van je tuin worden gekweekt. Voor wat betreft aardappelen is het zelfs verplicht om een vierjaarlijkse wisselteelt toe te passen dit i.v.m. besmetting van de zeer besmettelijke aardappelziekte (phytophthora). Ook tomaten kunnen door intensieve teelt door deze schimmel worden aangetast. Het loof van aardappelen en tomaten mag NIET worden gecomposteerd maar dient thuis in de grijze container te worden gedeponeerd. Wanneer uw aardappelen of tomaten aangetast zijn dan even melden bij het bestuur zodat ook de andere tuinen daarop gecontroleerd kunnen worden.

Aangezien bepaalde groepen gewassen ook dezelfde voedingsstoffen uit de bodem halen,  is het verstandig een 4 (het meest gebruikelijk) of 3 jaarlijks wisselteeltplan te maken.

De groepen rouleren als het waren ieder jaar door uw tuin. Het is dan ook belangrijk dat u het wisselteeltplan bewaard zodat u altijd een aantal jaren kunt terugkijken wat je wanneer waar hebt geteeld. De vaste groepen voor een teeltwisselplan zijn;

1 erwten, peulen, bonen, kapucijners

2 koolsoorten

3 aardappelen, tomaat, peper, paprika

4 overige, zoals sla, wortelen andijvie, prei, spinazie, etc

Bij een 3 jaarlijks wisselteeltplan kun je alleen de eerste 3 jaar al roulerend aardappelen verbouwen en vervolgens het 4e jaar overslaan

1 erwten etc.

2 koolsoorten

3 (aardappelen) wortelen, knolgewassen zoals bietjes, uien, koolraap etc.

 

ZAAIEN EN PLANTEN

Op Internet kun je ongetwijfeld een handige zaaikalender vinden. Hierin staat aangegeven wanneer je kan beginnen met zaaien in de koude kas, platte bak of rechtstreeks in de grond.

Koop niet te snel alle zaden van de groenten die je wilt gaan verbouwen. Heel vaak hebben medetuinders plantjes over van hun eigen opkweek. Vraag gerust eens rond, je zal versteld staan hoeveel er over is van zelf opgekweekt zaaigoed. Bekende voorbeelden hiervan zijn sla, prei, andijvie, en koolsoorten.

Zaai en plant niet te dicht bij elkaar dit gaat vaak gepaard met tegenvallende opbrengsten. Meestal staat dit keurig op het zakje van het zaad. Een handig hulpmiddel is om je voor te stellen hoe groot (breed) de groente wordt en die maat minimaal als afstand bij het poten tussen twee plantjes aan te houden. In verband met het noodzakelijke schoffelen gedurende het seizoen is het aan te bevelen in ieder geval tussen de rijen met plantjes de breedte van je schoffel aan te houden. Enige voorbeelden waarbij de regel van plant- cq. vruchtgrootte is ongeveer de pootafstand niet opgaat zijn;  pompoen / courgette 75 cm, aardappel 30 tot 35 cm, prei 15 tot 20 cm, koolsoorten 45 tot 50 cm, tomaat 45 cm. Op internet vind je veelal voldoende informatie hierover.

 

BEMESTEN

Niet alle groenten vragen om dezelfde bemesting. Koolsoorten vragen bijvoorbeeld een stevige organische bemesting (stalmest of koemestkorrels) terwijl bonen vrijwel geen bemesting nodig hebben omdat de wortels van de plant de eigen voedingsstof produceren. Andere soorten zoals tomaten gedijen goed wanneer er compost met wat organisch materiaal door de grond is verwerkt. Met wat as uit de open haard of kachel (bevat veel kalium) doet u de plant het grootste plezier heb je dat niet bij de hand dan af en toe heen handje kali strooien. Mocht je in het najaar aan varenblad kunnen komen dan dit beslist op de plek leggen waar je het volgende voorjaar tomaten wilt gaan telen.

 

GRONDBEWERKING

Spit nooit te diep. Zeker wanner je al een tijdje een tuin hebt zit de meeste voedingswaarde in de bovenste 20 tot 25 cm. Champost maar ook bladbemesting zijn uitermate geschikt om een goede grondstructuur te krijgen. Dus in het najaar het blad wat u van uw stoep opveegt of uit uw tuintje thuis opharkt niet in de groene container gooien maar meenemen naar uw volkstuin. Ook het omspitten vóór de winter bevordert de grondstructuur evenals het poten van aardappelen vroeg in het seizoen. Zoals de meesten wellicht al hebben geconstateerd is de grond van ons volkstuinencomplex stevige kleigrond. Nadeel, slecht warmte en vocht doorlatend en zwaar te bewerken. Voordeel, rijk aan voedsel en water, goede grond mits goed bewerkt. Aangezien de grond van de tuinen jarenlang grasland is geweest zullen er ongetwijfeld wortels van diverse (on)kruidsoorten in de grond zitten. Mocht je van plan zijn de grond van je tuin het eerste jaar te laten frezen omdat de grond dan meteen zaaiklaar is, wees er dan wel van bewust dat je ongetwijfeld de komende maanden veel (on)kruid in je tuin zal gaan groeien omdat de stukgefreesde worteldeeltjes van bijvoorbeeld de paardenbloem, akkerwinde, brandnetel en kweekgras zeker weer zullen gaan groeien. Zelf ben ik er voorstander van, hoewel het zeker geen gemakkelijk werk is en uithoudingsvermogen vereist, om het eerste jaar de grond handmatig te bewerken en meteen zoveel mogelijk worteldelen te verwijderen. Als voorbeeld heb ik een aantal mtr2 van mijn tuin 23 + 24 alvast zo bewerkt. Het beste gaat dit met de zg. hak maar ook met de zijkant van de schoffel of zelfs met de schop is het goed te doen.

 

COMPOST

Op het volkstuinencomplex zal een centrale compostplaats worden gecreëerd. Hier kan je in principe al het groenafval uit je tuin op kwijt. Uiteraard kunt u ook op uw tuin uw groenafval composteren. Gooi echter nooit takken van struiken (snoeihout) behalve als basis / grondlaag, stronken van koolplanten, hout, sinaasappelschillen ed. op de composthoop omdat dit vrijwel niet verteerd. Ook aardappel- en tomatenloof zijn uit den boze voor de composthoop omdat, wanneer er een paar zieke planten tussen zitten deze ziekte bij het gebruik van de compost door de hele tuin verspreid zal worden. Ook keukenafval van thuis zoals aardappelen (ook geen aardappelschillen), brood etc. NIET op de composthoop i.v.m. het mogelijk aantrekken van ongedierte. Wat wel goed is vanuit de keuken is natuurlijk gewoon groenafval maar ook koffiedrab (met filterzakjes), en eierschalen. Zoals reeds vermeld is ook as een geweldig product voor de tuin maar kan dus ook op de composthoop.

 

SPROEIEN

Op de 4 hoofdpercelen zal een pomp geslagen worden. Op dit moment is het nog niet zeker of er bij de pompen ook watertonnen geplaatst zullen worden. Mocht dat wel het geval zijn dan is het gebruikelijk dat wanneer u water uit de ton gebruikt u de ton daarna weer vult zodat iedereen water “op temperatuur” kan gebruiken. Opgepompt grondwater is namelijk ijskoud en zeker op hete zomerdagen niet bevorderlijk om op zaaigoed te gieten. Het beste is natuurlijk om zelf een waterton op uw tuin te hebben zodat u in ieder geval verzekerd bent van niet te koud water. Vraag, voordat u een ton gaat kopen, wel even bij het bestuur na aan welke eisen de ton moet voldoen. Het bestuur heeft hierover en nog over een aantal andere zaken afspraken gemaakt met de bewoners van Gaarde Hagen.

 

VIJANDEN

Helaas krijg je bij het uitoefenen van je hobby ook te maken met een aantal vijanden.
Enkele voorbeelden en wat er tegen te doen is;                     
-  Mollen en woelmuizen, uiteraard zijn er klemmen voor te koop maar een meer diervriendelijke manier is om een stukje carbid in de gang te leggen en dit nat te maken. Er ontstaat een gas waar de beestjes een bloedhekel aan hebben. Wel even de gang met het carbid afdekken met een plankje of een steen zodat het gas de gangen in stroomt.
– Slakken, helaas is de meest effectieve vorm gewoon van de grond of van de planten plukken en vernietigen. Een plank of grote bladeren van bijvoorbeeld kool (wel regelmatig verversen ivm het aantrekken van het koolwitte door rottend blad) of rabarber op de grond kunnen een goed hulpmiddel zijn om ze te verzamelen. Slakken zoeken m.n. overdag een vochtige plek op. Je composthoop zal ook een geliefde plek voor slakken zijn. Een schoteltje met bier kan naast de gebruikelijke BIOLOGISCHE slakkenkorrels ook een goede vangmethode zijn. Uitgestrooid as of kalk werkt ook afdoende.    
- Koolvlieg ,een week na het planten as rond de stam strooien. De koolvlieg legt haar eitjes in de grond bij de plant. De uitgekomen larven vreten zich dan in de wortels van de plant. Dit doen ze niet in losse as. Een kraag van plasticmateriaal op de grond rond de stam werkt ook uitstekend.
- Coloradokever, bij aardappelteelt is de coloradokever een zeer geduchte vijand die binnen enkele dagen uw gehele oogst kan vernietigen. Zowel dit prachtig geel-zwart gestreepte beestje als de larven zijn gulzige vreters van aardappelloof. Aangezien we biologisch telen rest je niets anders dan de beestjes van de bladeren te plukken en te vernietigen. Wel even melden bij iemand van het bestuur zodat je medetelers van aardappelen van dit dreigende onheil op de hoogte gesteld kunnen worden.
- Koolwitje, helaas is dit mooie vlindertje er de oorzaak van dat menige kool je bord niet bereikt. Aan de onderzijde van de bladeren worden tientallen eitjes gelegd waar na enige tijd rupsen uit komen die 4 tot 5 cm lang kunnen worden. Regelmatig de balderen van uw koolplanten controleren en eitjes en/of rupsen verwijderen en vernietigen. Tomaten of sterk geurende kruiden en lage beplanting tussen je koolplanten kan een goed hulpmiddel zijn ter voorkoming van deze aantasting. Een fijnmazig net boven en rondom je planten werk ook zeer effectief.  
- wortelvlieg en uienvlieg, wortelen en uien niet zaaien op grond waar verse koemest in is verwerkt. Als er vraatschade is kan je de planten begieten met een aftreksel van sterke kruiden zoals munt, kamille, alsem e.d.. Dit kan je natuurlijk ook doen als preventie dus nog voordat de planten aangetast zijn.  
- Er zijn natuurlijk nog meer beestjes die we liever niet in de tuin zien zoals; bladluis, bonenluis en bonenkever, aardvlo, koolmot, erwtenmotje, uiltjes (nachtvlinder), mieren (hoewel in het geval van bladluizen het je beste vrienden kunnen zijn), pissebedden, meikeverlarven (engerlingen) en emelten. Gelukkig is er internet waar je veel over deze beestjes en de bestrijding daar van kunt vinden. LAAT JE DOOR DEZE OPSOMMING NIET ONTMOEDIGEN WANT WE HEBBEN OOK (VAAK ONZICHTBARE) VRIENDEN DIE ONS GEWELDIG KUNNEN HELPEN BIJ DE BESTRIJDING VAN DEZE BEESTJES

 

VRIENDEN

- Lieveheerbeestjes, larve van de gaasvlieg, larve van de zweefvlieg, sluipwespen allemaal ter bestrijding van bladluis.  
- roofvlieg, schildwants, spinnen, loopkever, kikker en pad, spitsmuis en egel allemaal je hulp bij de bestrijding van andere schadelijke insecten.  
- lijster, merel, vink, spreeuw, kwikstaart, zwaluw, pimpelmees etc. etc. Zorg dat je vogels in je tuin je krijgt, het is te moeite waard. Uitzondering hierop zijn de bos- koolduif en eksters die bijzonder verzot zijn op koolplanten en tuinbonen. De koolmees is een beetje een twijfelgeval. Dit mooie vogeltje is een geweldige insectenverdelger maar helaas is het ook verzot op rijpe erwten die het op een acrobatische manier uit de peul weet te peuteren. Bescherm je erwten hiervoor met fijnmazig gaasdoek.

BEMESTING

– Er zijn verschillende soorten van bemesting;  
- Dierlijke mest. Deze hebben per soort hun bijzondere werkzaamheid. Paarden- en schapenmest, rijk aan voedsel en wordt snel omgezet in teelaarde. Koemest wat taaier als paardenmest en heeft langere tijd nodig voor omzetting. Varkensmest, nat en vergist zeer langzaam. Kippenmest is rijk aan stikstof.
- Champost / turf, koolstofrijk organisch materiaal dat uitstekend geschikt is om de grond te verbeteren.
– vleesmeel, bloedmeel, vismeel, bevatten veel organisch gebonden stikstof.
- Houtas, bevat veel kalium, calcium en stikstof. 
- Div. kalksoorten.
- Groenbemesting en compost, uitstekende algemene bemesting en grondverbeteraar.
- Wissel jaarlijks af met de soort van bemesting m.u.v. compost dat je jaarlijks kan gebruiken en bijbemesting voor planten planten die gedurende de groei duidelijk extra bemesting nodig hebben zoals bijvoorbeeld tomaat. Bij bemesting geldt zeker, overdaad schaadt. Kijk, voordat je gaat bemesten, op je wisselteeltplan voor het volgende jaar zodat je de bemesting op de behoefte van de groente aan kan passen.

 

ALGEMENE TIPS

- Zoek op internet eens op adviezen over combinatieteelt. Er zijn planten die heel goed gedijen met bepaalde buren maar ook grote moeite hebben met andere buren. Voorbeeld; uien doen het uitstekend in de buurt van wortelen, aardbeien, sla, tomaten en radijs maar zijn niet echt tevreden met bonen, erwten en koolsoorten als buurman.                                                
- Tomaten zijn buiten te telen zorg er alleen wel voor dat ze afgedekt staan. De teleurstelling zal groot zijn wanneer je ’s avonds nog prachtige rijpe tomaten aan je plant hebt hangen die vervolgens als gevolg van een nachtelijk koud buitje regen plotseling zwart beginnen te worden. Mocht je tomaten in een kastje kweken dan er in ieder geval voor zorgen dat je goed ventileert. Tomaten staan in tegenstelling tot mensen graag op de tocht.                                          
- Voortrekken / voorkiemen van groenten. Ontkiemende groenten zoals erwten, bonen en peulen schijnen een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit te oefenen op bepaalde vogels, het is daarom verstandig om thuis of in je kas deze groenten voor te trekken / kiemen tot ze een paar cm groot zijn en dan uit te planten. Ter plekke zaaien kan natuurlijk maar zorg er dan wel voor dat je het zaaigoed afdekt tot het goed boven de grond staat.    
- Weeuwenteelt, met deze teeltvorm plant je laat in het najaar bijvoorbeeld bloemkool en / of andijvie in een beschermde omgeving (wind en sneeuwvrij) zodat je vroeg in het voorjaar kunt oogsten.

 

Schroom niet om te vragen. Geroutineerde hobbykwekers zoals, Tom de Koning (voorzitter), Ynte Langendijk (bestuurslid) en Evert Verspeek (bestuurslid) zullen je naar alle waarschijnlijkheid van doeltreffend advies kunnen dienen.     VEEL TUINPLEZIER!!!! 

Volg ons op

   Facebook


  Instagram

 


Wijkagenda

Er zijn momenteel geen agendaberichten.

Plaats zelf

Contact

Rijkerswoerd.info is een wijkwebsite van de wijk Rijkerswoerd in Arnhem-Zuid. De website wordt beheerd door Wijkvereniging Rijkerswoerd.

Wijkvereniging Rijkerswoerd
p/a De Pas 44
6836 BK Arnhem

Redactieadres voor
website en muurkrant:
redactie.rijkerswoerd@gmail.com

Wijkkrant

Het Woerdje is de wijkkrant van en voor Rijkerswoerd.
Op de colofonpagina vindt u de verschijningsdata en een link om Het Woerdje online te bekijken.
Kopij kunt u sturen naar:
redactiehetwoerdje@live.nl.
Voor adverteren mail naar:
vormgevingwoerdje@kpnmail.nl